Hydroksyzyna to związek chemiczny pochodzenia organicznego. Jako lek działa uspokajająco i przeciwuczuleniowo. W 1956 r. została zsyntetyzowana i wprowadzona do obrotu farmaceutycznego. Najczęściej stosuje się ją w psychiatrii jako lek uspokajający oraz hamujący działanie układu nerwowego. Z uwagi na właściwości psychotropowe hydroksyzyny można ją nabyć w aptece, wyłącznie na receptę.
Hydroksyzyna w medycynie
- Hydroksyzyna oddziałując na ośrodkowy układ nerwowy należy do leków uspokajających oraz przeciwlękowych. Jednocześnie działa przeciwhistaminowo i przeciwbólowo. W sprzedaży występuje w postaci syropu lub tabletek, lekarze przepisują ją zarówno osobom dorosłym jak i dzieciom. Hydroksyzyna przeznaczona jest do leczenia:
- nadmiernego napięcia
- stanów lękowych
- stanów niepokoju
- zaburzeń nerwicowych
- zaburzeń psychotycznych
- pobudzenia psychoruchowego
- przed i po zabiegach medycznych, jako lek uspokajający
Hydroksyzynę aplikuje się również pacjentom cierpiącym na świąd skóry, atopowe zapalenie skóry czy wyprysk kontaktowy. Dzieciom przepisywana jest w celu łagodzenia stanów lękowych oraz fizycznie odczuwanego świądu skóry. Dawkowanie leku ustala zawsze lekarz w zależności od wieku, wagi oraz rodzaju dolegliwości, na jakie cierpi pacjent.
Hydroksyzyna dawkowanie w leczeniu
Czas stosowania hydroksyzyny z punktu widzenia pacjenta powinien być możliwie jak najkrótszy. Dlatego też lekarze przypisują zwykle możliwie najmniejszą, ale skuteczną dawkę preparatu. Największa dawka, zalecana osobom dorosłym i dzieciom o masie ciała powyżej 40kg wynosi 100mg substancji czynnej. W przypadku dzieci oraz młodzieży o niższej masie ciała nie powinno się przekraczać dobowej dawki hydroksyzyny jaką jest 2 mg na kilogram masy ciała pacjenta. Każdy pacjent przyjmujący hydroksyzynę powinien zwracać uwagę na jednostkową zawartość preparatu w jednej tabletce.
Zaletą preparatu w postaci syropu stosowanego doustnie jest szybkość jego wchłaniania się w przewodzie pokarmowym. Działanie leku zaczyna się już po 5-10 minutach od chwili przyjęcia leku. Czas oddziaływania hydroksyzyny i jej obecności we krwi wynosi 7-10 godzin u osób dorosłych, jednak efekt działania leku utrzymuje się znacznie dłużej, zwykle dwa razy dłużej i wynosi do 21 godzin. W przypadku dzieci czas oddziaływania jest krótszy z uwagi na szybkie tempo przemian metabolicznych dziecięcego organizmu i wynosi do 7 godzin.
Gdy pacjentowi zdarzy się przedawkować lek, powinien on natychmiast skontaktować się z lekarzem. Objawy przedawkowania to zwykle:
- poczucie ogromnej senności
- omdlenia
- nudności
- wymioty
Stosując hydroksyzynę, zresztą podobnie jak inne leki o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym zawsze należy zachować szczególną ostrożność.
Przeciwwskazania do stosowania hydroksyzyny
Jednak nie wszystkie osoby mogą i powinny zażywać hydroksyzynę. Nie powinny stosować jej osoby wrażliwe na składniki preparatu, nie mogą stosować jej kobiety ciężarne i podczas laktacji, osoby cierpiące na różnego rodzaju alergie i nietolerancje na substancję czynną lub pomocniczą zawartą w leku. Uznaje się też jako przeciwwskazanie do stosowania niektóre z chorób czy stanów, takie jak: jaskra, porfiria, osłabiona perystaltyka układu pokarmowego, zaburzenia w odpływie moczu z pęcherza moczowego. W trakcie stosowania hydroksyzyny nie powinno się pić alkoholu, który może spowodować pojawienie się skutków ubocznych.
Lekarz przygotowując się do przepisania pacjentowi hydroksyzyny, w pierwsze kolejności zobowiązany jest do pozyskania informacji na temat aktualnego stanu zdrowia pacjenta, a w szczególności wykluczenia:
- chorób nerek i wątroby
- chorób związanych z działaniem tarczycy
- napadów drgawkowych
- zaburzeń rytmu serca
- nadciśnienia
- powiększenia prostaty
- astmy
- problemów z oddychaniem
- wrzodów
- niedrożności jelit
Skutki uboczne zażywania hydroksyzyny
Osoby słabo tolerujące składniki hydroksyzyny najczęściej odczuwają bóle głowy, senność i suchość w jamie ustnej. W przypadku naprawdę słabej tolerancji na lek, skutki uboczne jej stosowania są jeszcze bardziej dotkliwe, mogą przejawiać się dolegliwościami pochodzącymi z:
- układu nerwowego, takimi jak: senność, problemy z zasypianiem, zmęczenie, bóle głowy, nerwowość, depresja
- układu trawiennego, takimi jak: nudności, ból brzucha, wzrost apetytu, biegunka
- układu sercowo-naczyniowego, takimi jak: obrzęki, niedociśnienie, kołatanie przedsionków
Skutki uboczne mogą również przyjąć postać:
- problemów dermatologicznych, takich jak: wysypka czy nadwrażliwość na światło
- utrudnień w oddawaniu moczu
- nadmiernej potliwości
- zaburzeń widzenia
- problemów z układem oddechowym
Przedawkowanie hydroksyzyną prowadzi do wymiotów, częstoskurczu, gorączki, nadmiernej senności czy też nadmiernego uspokojenia. Mogą to być zaburzenia koordynacji ruchu, zaburzenia świadomości oraz oddychania. Do tego mogą dojść drgawki, splątanie czy omamy oraz zaburzenia akcji serca a nawet zapaść krążeniowa. Charakter i nasilenie skutków ubocznych zależy od ilość dawki stanowiącej przekroczenie tej zalecanej przez lekarza.
